История где-то рядом

Ցանկացած հասարակությունում ուսուցչի կարեւորության մասին գրել եմ մի անգամ: Տես՝ Հասարակ ուսուցիչը որպես ռազմավարական արժեք : Վերջին ընտրությունները նորից ստիպեցին անդրադառնալ այդ թեմային:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Նորվեգիան չեզոքություն էր հայտարարել, սակայն 1940 թ. ապրիլի 9-ին գերմանական բանակը նվաճվեց երկիրը: Նույն թվականի աշնանը ֆաշիստական իշխանությունները նորվեգական ուսուչիցների առաջ պահանջ դրեցին՝ անդամակցել Նացիստական ուսուցչական կազմակերպությանը:

Նորվեգիայի 14 հազար ուսուցիչներից 12 հազարը հրաժարվեցին քաղաքականացվել եւ բացահայտ կերպով ընդվզեցին այդ պահանջի դեմ: Ի նշան բողոքի նրանք հայտարարեցին Ուսուցիչների ընկերակցությունից դուրս գալու որոշման մասին: 1942թ. մարտ-ապրիլին մոտ 1,1 հազար ուսուցիչներ ձեռբակալվեցին եւ աքսորվեցին երկրի տարբեր վայրերում ստեղծված աշխատանքային ճամբարներ: 500 հոգի ուղարկվեցին հարկադիր աշխատանքների՝ ճանապարհներ կառուցելու Կիրկենես բնակավայրում:

«Կիրկենեսյան ուսուցիչ» բառակապակցությունը դարձավ Նորվեգիայում սկզբունքայնության եւ ուսուչցի բարձր պաշտունին հավատարիմ մնալու խորհրդանիշ: Տեղի բնակիչները հնարավոր օգնությունն ու բարոյական աջակցությունը ցույց տվեցին ծանր աշխատանքների քշված մանկավարժներին: Կյանքի սարսափելի պայմանների եւ ուտելիքի պակասի պարագայում նույնիսկ նրանք դիմագրավեցին եւ աքսորի տարիներին մահացավ միայն մեկ «կիրկենեսյան ուսուցիչ»: Մի քանի տարի հետո Նորվեգիայի կառավարության կրթության բաժանմունքը հարկադրված էր հայտարարել Ուսուցիչների ընկերակցության ապաքաղաքական կարգավիճակի վերականգման մասին եւ աքսորյալների մեծ մասը տուն վերադարձան իրենց տները:

Կիրկենեսյան ուսուցիչներին միշտ հիշում եմ, երբ պատմում են հայաստանյան ընտրությունների ժամանակ իշխանությունների հանրահավաքներին «քշվող» հայաստանյան մանկավարժներին:

շարունակություն

Մենակ ե՞ս եմ նկատել: Ծովիկը Էդոյի վրա "նայեզդ անելուց" շեշտում է վերջինիս հունական ծագումը: Էդոն իմ համակուրսեցին է եղել ու երբեք նրա առանձնացում մեզանից չի եղել: Երբեք:
Հիմա "Ֆաշիզմի դեմ պայքարող" Ծովինար Նազարյանը չգիտես ինչու, որոշեց առաջին պլան բերել Շարմազանովի էթնիկությունը եւ դրա վրա շեշտը դնելով գրառում արեց: Իմ մասնագիտությունում դա կոչվում է Classification and Symbolization: Ի միջի այլոց ցեղասպանական վարքի առաջին երկու աստիճաններն են:

Ինձ համար "ֆաշիստը" միշտ ծայրահեղ ծանր մեղադրանք ու վիրավորանք է եղել: Դրա համար մի հարյուր անգամ կմտածեի այն օգտագործելուց առաջ:
Մարդիկ, որ պատրաստ են այդ բառը աջ ու ձախ շռայլել, երեւի ավելի թեթեւ են դրան վերաբերվում:

Մայիսի 6-ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունները քաղաքագիտական վերլուծության ենթարկելը նշանակում է ոչ միայն բացահայտել սեփական միամությունը և կասկածներ առաջացնել տրամաբանական մտածողության հարթությունում, այլև ծաղրել քաղաքագիտությունը որպես գիտություն ընդհանրապես:

ԱԺ ընտրություններն ավելի ճիշտ է վերլուծել քրեական իրավունքի կամ հասարակագիտության տեսանկյունից: Այս ընտրություններին զանգվածային լցոնումներ, քվեատուփի հափշտակում, բաց քվեարկություն և ընտրություններն ուղեկցող նմանատիպ այլ միջադեպեր չգրանցվեցին: Ամեն ինչ ձևով շատ ավելի քաղաքակիրթ էր: Այն թվերը, որ ներկայացվեցին հանրությանը իբրև ԱԺ ընտրությունների արդյունքներ, իրականում ձևավորվեցին ոչ թե քաղաքագիտական կանոնների, այլ մի քանի գործոնների ազդեցության ներքո:

Ա) Ընտրողների ցուցակներն ուռճացվեցին, իսկ անհետացող թանաքը թույլ տվեց առավոտյան, մինչև բազմաթիվ բողոքներից հետո «ցնդող» թանաքի փոխարինումը, կազմակերպել անհրաժեշտ քանակությամբ մարդկանց քվեարկությունը:

Բ) Ընտրողներին առատորեն բաժանվեց փող՝ իբրև ուղղակի ընտրակաշառք:

շարունակությունը այստեղ

23 апреля 2012 в 12:00 в холле Комитаса Музея-института Геноцида армян (МИГА) пройдет пресс-конференция руководства Музея-института Геноцида армян, на которой будут представлены основные направления и результаты деятельности Музея-института Геноцида армян за прошедший год. В пресс-конференции будет участвовать также Джеффри Робертсон, который в 2010 г. опубликовал доклад “Был ли Геноцид армян”, посвященный историческим фактам, связанным с Геноцидом армян и политическими играми вокруг этой темы. На пресс-конференции будет присутствовать также внук норвежской миссионерки Бодиль Катарине Бьорн - Юсси Бьорн, который расскажет о случайно найденных считавшихся утерянными рукописных воспоминаниях Бодил Бьорн об исстреблении армян Муша.

В течении пресс-конференции будут представлены основные итоги деятельности и достижения МИГА за последние 2006-2011 гг и основные мероприятия, организуемые к 100-летней годовщине Геноцида армян.

Подробности тут

Музей-институт Геноцида армян объявляет о публикации международного англоязычного научного журнала International Journal of Armenian Genocide Studies

Մարտ-ապրիլ ամիսներն իմ աշխատանքային ամենածանր շրջանն են: Գիտաժողովներ, նոր ցուցադրություններ, նոր նյութերի հրապարակում ու գրքերի հրատարակում, հարցազրույցներ եւ, իհարկե, օգնություն աշխարհում Հայոց ցեղասպանության նվիրված տասնյակ միջոցառումների կազմակերպման աշխատանքներին:

Այդ օրերին շատ այցելուներ եմ ունենում: Երբ նոր էի ընդունվել աշխատանքի Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ, ինձ դա, անկեղծ ասած, շատ էր նյարդացնում էր: Ասում էի, ինչու են հենց հիմա մարդիկ հիշում Ցեղասպանության թեման, մի թե չի կարելի մեկ այլ ամիս գալ նման առաջարկներով: Ստացվում էր, որ այդ իմ բազմազբաղ օրերին հանկարծ ստիպված էի լինում ժամանակ ծախսել՝ լսելով իմ աշխատասենյակ եկած տարբեր տարիքի եւ զբաղմունքի մարդկանց, որոնք եռանդով լի առաջարկում էին տվյալ տարի ապրիլի 24-ին բազմաբնույթ միջոցառումների գաղափարներ, երբեմն հետաքրքիր, երբեմն ժամանակավրեպ, իսկ երբեմն անհասկանալի ու նույնիսկ անհեթեթ:

Հիմա, սակայն, հասկանում եմ, ինչ կարեւոր երեւույթի ականատես եմ դառնում ամեն տարի:


Հայ մարդը անկախ իր տարբերությունների, քաղաքական հայացքների, աշխարհում գտնվելու վայրի կամ սոցիալական կարգավիճակի յուրաքանչյուր ապրիլ ներքին պարտավորություն է զգում ինչ-որ մի բան անել՝ վառ պահելու Մեծ Եղեռնի անմեղ զոհերի հիշատակը, բարձրացնելու Հայոց ցեղասպանության իրազեկության մակարդակն աշխարհում եւ, ի վերջո հաստատելու, որ հայերին ոչնչացնելու ծրագիրը չիրականացավ եւ մենք վերապրեցինք:

Սա յուրահատուկ ծես է հայկական ինքնությունը պահպանելու եւ ընդգծելու համար:

 շարունակությունը այստեղ

Հին Հռոմում կար մի շատ կարևոր միջոցառում՝ Տրիումֆ, որ կազմակերպվում էր հաղթանակած զորավարի Քաղաք վերադառնալու առիթով: Տրիումֆը զորահրամանատարին տրվող բարձրագույն պարգևն էր: Այդ օրը հատուկ, միայն Յուպիտերին արժանի հանդերձանքով՝ ոսկե աստղերով զարդարված ծիրանի, ոսկեզօծ կոշիկներ հագած, մի ձեռքում՝ դափնու ճյուղ, մյուսում՝ արծվի նշանով փղոսկրից գայիսոն, սպիտակ ձիերով հեծնած ոսկեզօծ ձիակառքի վրա կանգնած:

Տրիումֆի արժանացած զորավարը Մարսյան դաշտից մտնում էր Հռոմ: Նրա հետ գալիս էր ծաղիկներով զարդարված ու ռազմավարով բեռնված թափորը:
Այս ամբողջ շքեղության մեջ կար մի կարևոր դերակատար՝ զորավարի թիկունքում կանգնած մի ստրուկ, որը, բացի նրա գլխավերևում ոսկե պսակը պահելուց, ժամանակ առ ժամանակ հիշեցնում էր հաղթահերոսին, որ վերջինս ընդամենը մի մահկանացու է (memento mori), և այս ամենը՝ փառքը, հարստությունը և ժողովրդի հիացմունքը, անցողիկ է, և նա պահի հաճույքից արբեցած զորավարին վերադարձնում էր իրականություն: Խելամիտ հռոմեացիները գիտեին, որ իրականությունից կտրվելը մահացու վտանգավոր է:

շարունակությունը եւ մեր իրականության հետ կապի մասին

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը թողարկում է անգլերեն միջազգային գիտական հանդես - International Journal of Armenian Genocide Studies 

http://genocide-museum.livejournal.com/12007.html

http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/mar/29/bashar-al-assad-syrian-president

Սիրիական պատնեշը եւ դժվարությունները

Սիրիայում, սակայն, դեպքերի զարգացումն այն ուղով շարժվեցին: Քանի դեռ չէին ավարտվել լիբիական գործերը, Սիրիան հիմնականում սաուդյան ուշադրության կենտրոնում էր: Երկու պետությունները վաղուց խորը հակասություններ ունեյին: Էլ Ռիադը մեղադրում էր Դամասկոսին տարածաշրջանում Իրանի անվերապահ աջակցության մեջ, ինչպես նաեւ չէր կարող ներել սաուդացիների մեծ բարեկամ Ռ.Հարիրիի սպանությունը, որում մեղադրում էր սիրիական իշխանություններին: Կատարն, ընդհակառակը, Դամասկոսի հետ մշտապես ջերմ հարաբերություններ ուներ: Երկրի ղեկավարները մտերիմ էին ընտանիքներով, իսկ կատարյան ներդրումները սիրիական տնտեսություն հասնում էին 8,5 մլրդ դոլլարի:

Բայց հետզհետե տրամադրությունները փոխվեցին: Արմատական մուսուլմանական վերնախավը, մեծ հեղինակություն վայելող ու թագավորական ընտանիքի վրա զգալի ազդեցություն ունեցող Իսլամական աստվածաբանների /ուլեմների/ համաշխարհային խորհրդի նախագահ եւ Մուսուլման եղբայրներ կազմակերպության գլխավոր գաղափարախոս շեյխ Յուսուֆ ալ-Կարավավիի գլխավորությամբ, պահանջում էր նույն դիրքորոշումը ընդունել, ինչ եղել է Լիբիայի դեպքում: Կատարն ու Սաուդյան Արաբիան սկսեցին զենք մատակարարել ընդդիմադիրներին: Հիմնականում դա Ալբանիայում կուտակված 120 հազար տոննա չինական ու հարավսլավական զինամթերքն է, որն ըստ ՆԱՏՕ-յի պլանների ենթական էր ոչնչացման մոտակա չորս տարիների ընթացքում: Այդ զենքի մեծ մասը հայտնվեց լիբիական գրոհայինների ձեռքում, իսկ հետո ուղարկվեց Թուրքիայում ստեղծված Ազատ Սիրիական բանակի ռազմակայաններ:

Միլիոնավոր դոլլարների հասնող սաուդյան անվերջ ֆինանսական հոսքն այն գրավականն էր, որը թույլ էր տալիս ամիսներ շարունակ լարված պահել իրավիճակը Սիրիայում: Զուգահեռ, ալ-Ջազիրան իսկական ապատեղեկատվական պատերազմ է տանում, կանգ չառնելով նույնիսկ սեփական անաչառ լրատվամիջոցի համբավի վերջին նշույլների կորստի առաջ:

Թեեւ ԱՊԼ-ում հաջողվեց համապատասխան բանաձեւ անցկացնել եւ Սիրիա դիտորդական խումբ ուղարկել, սակայն լիբիական սցենարը կրկնել Դոհայի մոտ չստացվեց: Նախ Ռուսաստանն ու Չինաստանը թույլ չտվեցին ՄԱԿ ԱԽ-ում ընդունել բանաձեւ Սիրիայի դեմ: Բացի այդ սիրիական ընդդիմադիրներին չհաջողվեց ամրանալ երկրի մի հատվածում, ստեղծել բուֆերային գոտի, որը կդառնար իշխանությունների դեմ պայքարի հենարան, ինչպես դա արվեց Բենղազիում: Իսկ Ծոցի միապետությունների ջանքերով Սիրիա ուղարկված փաստահավաք խմբի եզրակացությունը բոլորովին չէր համապատասխանում սպասելիքներին: Այն արձանագրել էր, որ երկրում գործում են գրոհայինների խմբեր, որոնց մեղքն իրավիճակի սրման մեջ զգալի է: Միաժամանակ մի շարք եվրոպական ու արաբական պետություններ սկսեցին նեղվել սաուդյա-կատարյան ակտիվությունից, ինչպես նաեւ նրանց աննրբանկատ գործելաոճից հետպատերազմյա Լիբիայում: Արեւմուտքը չէր ցանկանում նույն արտոնությունների տալ միապետական զույգին այժմ նաեւ Սիրիայում:

Այս պայմաններում սիրիական իշխանությունները կոտրեցին քիչ թե շատ կազմակերպված դիմադրությունը եւ սկսեցին քայլ առ քայլ երկիրը մաքրել գրոհայիններից: Տվյալ պարագայում վերջիններիս ամենահավանական մարտավարությունը ահաբեկչական գործողությունների իրականացումն է դառնում, երկրում իրավիճակն ապակայունացնելու եւ արտաքին օգնություն ապահովելու ակնկալիքով: Ծոցի միապետություններն ակտիվորեն սրան աջակցելու են մարդկային եւ ռազմական օգնության տեսքով: Սիրիական ընդդիմությունը, որը մինչեւ վերջին պահը դեմ էր հանդես գալիս ներխուժման հնարավորությանը, հասկանալով, որ այն շատ վատ կընկալվի Սիրիայի ազգաբնակչության շրջանում, այժմ Սիրիական ազգային խորհրդի առաջնորդ Բ.Գալյունի շուրթերով, հանդես է գալիս օտարերկրյա ներխուժման կոչով: Դրա անհրաժեշտության մասին արդեն մոտ կես տարի մշտապես կրկնում են Կատարն ու Սաուդյան Արաբիան:

Սակայն ներկա փուլում նման հավանականությունը շատ փոքր է: Բոլորը շատ լավ հասկանում են, որ Բաշար ալ-Ասադի դիրքերը դեռ բավականին ամուր են երկրում: Նա վերահսկում է բանակը ու հատուկ ծառայությունները եւ կարողացել է լեզու գտնել երկրում ապրող բոլոր էթնոդավանական խմբերի հետ: Բացի այդ նրա հակառակորդների ճամբարը շատ անորոշ է եւ խայտաբղետ, իսկ միջազգային խաղացողները փոխհամաձայնության չեն կարողանում գալ: Օրինակ, Մարոկկոն, որը օտարերկրյա ներխուժման ջերմ կողմնակիցն էր մի քանի ամիս առաջ, հիմա կտրականապես մերժում է նման զարգացման հնարավորությունը: ԱՄՆ պետքարտուղար Հ.Քլինտոնը շեշտում է օգնության բացառապես ՙբարոյական ու դիվանագիտական՚ ճանապարհը: Սա առաջացրեց Սաուդյան կողմի վրդովմունքը, ինչն արտահայտվեց ՙՍիրիայի բարեկամների հանդիպումը՚ լքելով:

Կան խնդիրներ եւ հենց Ծոցի երկրներում: Սաուդյան Արաբիայի արեւելյան նահանգներում 2011 թ. մի քանի շիական ապստամբություններ բռնկվեցին, որոնք դժվարությամբ հաջողվեց ճնշել: Կատարը դեռ կարողանում է պահել ընդվզումները երկրի ներսում կտրուկ բարձրացնելով աշխատավարձերը: Սակայն ՙԱրաբական գարնան՚ տրամաբանությունը կարող է ոտքի հանել նաեւ այս երկների բնակիչներին: Առավել ես, որ Արաբական գարնան ամբողջ ընթացքում իրենց ժողովրդավարության ու մարդու իրավունքների պաշտպան ներկայացնող Ծոցի միապետություններում դրանք ի սպառ բացակայում են: Լարված են երկրներում նաեւ ներիշխանական հարաբերությունները: Կատարում պայքար է գնում էմիր Համադի շրջապատում երկու ազդեցիկ խմբավորումների միջեւ ԱԳ նախարար Համադ բեն Ջասեմի եւ նախկին փոխվարչապետ եւ էներգետիկայի նախարար ալ-Ատտայայի միջեւ, որի արտահայտություններից եղավ 2011 թ. մարտին էմիրի դեմ անհաջող մահափորձը: Սաուդյան Արաբիայի թագավորը ծեր է եւ հիվանդ, իսկ գահաժառանգության հարցը միանշանակ չէ:

Միաժամանակ հակասություններ կան Կատարի եւ Սաուդյան Արաբիայի միջեւ: Վերջինս այդքան էլ ոգեւորված չէ իր փոքր հարեւանի ակտիվությունից, մանավանդ Սիրիայում, որը համարում է իր ուժերի ներդրման բացառիկ տիրույթ:

Իրանի շուրջ լարվող իրավիճակը եւ Հորմուզի ջրանցքի գործունեության հնարավոր խափանումը կարող է ավերիչ հետեւանքներ ունենալ Ծոցի երկրների տնտեսության վրա, քանի որ հենց այդ ճանապարհով է արտահանվում նրանց էներգառեսուրսների մեծ մասը: Բացի այդ երկու թագավորությունները կարող են դառնալ իրանական պատասխան հարվածի թիրախ: